Het verfilmen van een bestseller is lastig. Het wordt nog moeilijker als het boek over een controversieel onderwerp gaat. En het is nagenoeg ondoenelijk om de thematiek op dezelfde manier over te brengen als je de hoofd-verhaallijnen uit het boek negeert en relaties tussen de hoofdrolspelers een hele andere lading geeft. De film ‘Er ist wieder da’ mist de diepgang van het boek en vlecht een serie aardige scenes tot een product dat het eerste uur onderhoudend is, maar daarna uitgaat als een nachtkaars.

Het boek “Er ist wieder da” vertelt het verhaal van Adolf Hitler die in 2011 in Berlijn wakker wordt, de nieuwe realiteit eigen maakt en via Internet ongekend populair wordt, waarna een nieuwe carriere in de politiek lonkt. Het verhaal wordt met hoge snelheid en humoristisch verteld. Het boek is geschreven door een Duitser en stond lang bovenaan de bestellerlijsten. Ik las het diverse keren: de audio-versie in Duits en de geschreven versie in Duits en Engels. (En door de jaren zo’n beetje elk standaard en wellicht minder standaard werk dat over Hitler verscheen).

De film heeft dezelfde insteek en volgt de eerste 10 minuten min of meer het boek, maar daarna wijkt het af. En dan heb ik het niet over het missen van scenes of gebeurtenissen. De film zet verschillende mensen tegenover elkaar die in het boek met elkaar samenwerken en daar het thema maken. De afwijking leidt in de film tot rare plotwendingen. De regiseur voegt daarnaast vier scenes toe om de hoofdrolspeler extra negatief weg te zetten. Een scene met een demente vrouw gaf me welliswaar kippenvel, maar stond volledig op zichzelf en slaagde er niet in het thema te maken. De maker van de film durfde het niet aan om de vaderlijke kant van der Führer, die als een rode lijn door het boek loopt en in de jaren ’30 mede verantwoordelijk was voor zijn populariteit, over te nemen. De film vertelt het verhaal onsamenhangend, mist diepgang en kent een politiek-correct slot dat een relatie probeert te leggen met anti-Islam sentimenten en dat de Duitser behandelt als een complete idioot.

Waar het boek je op hoge snelheid meezuigt in het verhaal, blijft de film kwakkelen. Mooiste voorbeeld hiervan is nog wel de manier waarop de impact van social media wordt verteld. Dat zijn drie snelle losse scenes die worden afgewisseld met tragere intermezzo’s. Iedereen die “Chef” heeft gezien, weet hoe dit had gemoeten.

Interessant aan de film “Er ist wieder da” is dat grote delen geschoten zijn in het publieke domein, waardoor het een soort reality TV is. De hoofdrolspeler loopt in uniform door Berlijn terwijl twee cameraploegen hem volgen. Hij wordt aangeklampt door toeristen voor selfies en door hordes mensen op traditionele wijze begroet. Het meeloopgedrag is schokkend: eerst gaat één arm omhoog en vervolgens staan er 5 man te Sieg Heilen. Sailliant detail: in een aantal gevallen gaan het om duidelijk niet-autochtone Duitsers. In een interview op de Duitse TV zei de hoofdrolspeler daarover: “Wij hebben het meelopen van de zwijgende meerderheid voor draaiende camera’s zien gebeuren. Duitsland moet voorzichtig zijn met de democratie.”

Dat ik niet laaiend enthousiast ben over de film ligt aan de manier waarop het verhaal verteld wordt, niet aan de hoofdrolspeler. Oliver Masucci zet een zeer overtuigende Führer neer (Ja, beter dan Ganz in Der Untergang) en zijn improvisatietalent in de confrontatie met echte politici en toeristen is hoogstaand. Zijn performance is de reden om de film wel te gaan kijken, maar bereid je voor op een belerende laatste 15 minuten.