Mijnenveld

Netneutraliteit gaat over de openheid van Internet. Het gaat over de vraag wie bepaalt wat jij over je internetverbinding mag doen. Het gaat over YouTube, bellen via Skype en diensten als Whatsapp, Spotify en Netflix. Bepaal jij of je gratis over je internetverbinding mag Facebooken of naar YouTube kunt kijken? Maakt de overheid het uit? Of ligt de macht bij je telecomprovider? Jij denkt het te voor het zeggen te hebben omdat je een rekening betaalt, maar dankzij anti-terrorisme wetgeving is het de overheid die het spel makkelijk naar haar hand kan zetten. Toch is het je telecomprovider die het uiteindelijk gaat bepalen. Eigenbelang maakt dat de overheid het goed vindt en jij gaat dat alles mogelijk maken. Met alle consequenties van dien. Het wapen: de advertentie-blokker.

De essentie van de discussie is al dat moois dat je op Internet kunt vinden. In vakjargon heet dit ‘Over the Top’ (OTT) producten en leveranciers hiervan zijn onder meer Google, Apple en Facebook, maar ook Netflix, Spotify en Skype. De telecomboeren hebben deze leveranciers lang gezien als een ideaal middel om makkelijk geld te kunnen verdienen aan DSL- en kabelabonnementen.

Internet werd een enorme cashcow voor providers. Het blies nieuw leven in een reeds afgeschreven netwerk. De brutomarge ging door het dak. Die centen werden helaas niet gestopt in innovatie en daarom lopen providers nu achter de muziek aan.

Leveranciers van OTT producten konden uitsluitend overleven door innovatie en bleven daarom zoeken naar hetgeen de consument wilde. On demand videodiensten van Netflix, YouTube en Amazon nekken daarom de klassieke 50 jaar oude TV van de kabelproviders. De telefoonomzet leidt hevig onder VoIP en Skype. Al eerder viel het 25 jaar oude, nooit verbeterde en stervensdure SMS ten prooi aan moderne opvolgers als iMessage, Telegram en WhatsApp. En inmiddels staat de bijl in één de laatste producten met aan diefstal grenzende marges: internationale roaming. Alle nieuwe diensten sluiten beter aan bij wat de consument wil en zijn flexibeler en goedkoper. De nieuwe toetreders wonnen de strijd omdat ze beter luisterden naar de markt en dat moeten telecomproviders zich aanrekenen.

Ja, de frustratie is groot bij die traditionele telecomboeren. 90% van de data die ze over hun netwerk transporteert concurreert inmiddels met één van hun core-diensten. Terwijl ze die wilde brutomarge zien wegsmelten, schrijven de OTT nieuwkomers interessante financiële resultaten en presenteren ze kwartaal na kwartaal waanzinnige groeicijfers.

De grote providers proberen al jaren om partijen als Facebook, Google en Apple te laten betalen voor gebruik van de telecomnetwerken. Deze hebben geen zin in een dubbele rekening, want ze betalen die providers al voor hun dataverkeer. Bovendien betaalt de consument zijn eigen internetverbinding.

Daarom een nieuwe aanvliegroute. Eén die inhaakt op het anti-terrorisme sentiment dat leeft bij de overheid. Providers koppelen dit aan hun commercieel belang. Als de overheid het providers toestaat om dataverkeer realtime in detail te analyseren, dan kunnen die telecomboeren vanuit het netwerk direct actie ondernemen tegen (wannabe) terroristen wanneer de situatie hierom vraagt. Klinkt goed, maar diezelfde maatregelen kunnen gebruikt worden om concurrenten dwars te zitten. De overheid is niet achterlijk en wikt en weegt. Zo’n discussie wordt een heel stuk eenvoudiger wanneer de consument – jij en ik – dergelijke maatregelen aantoonbaar ondersteunen.

Een middel om dit inzichtelijk te maken is de advertentie-blokker. Providers weten dat advertenties in apps en de browser niet populair zijn bij de consument. Als ze een maatregel  bedenkt, die consumenten vrijwillig kunnen inschakelen, dan maakt ze inzichtelijk dat de markt het niet erg vindt dat het verkeer centraal wordt geanalyseerd en gefilterd. Dat die technologie ook gebruikt kan worden om leveranciers van concurrerende diensten dwars te zitten of zelfs van het netwerk te weren, wordt even niet genoemd.

Reken je als consument dus vooral niet rijk wanneer je binnenkort die gratis advertentie-blokker door je provider krijgt aangeboden. Het is hun eerste stap in het geaccepteerd krijgen van een ander verdienmodel. Als het aan de provider ligt, dan krijg je voor je 6 tientjes per maand binnenkort een gesloten netwerk met door hen geselecteerde diensten en producten. Wil je YouTube of Facebook dan betaal je extra. WhatsApp? Dokken! Gmail? Je wilt een andere zoekmachine? Je snapt het.