Geheugenverlies

30 November 2008 in Columns Geen reacties »

Het is begin 2002, de internetdroom is aan gort en aandelenkoersen in de ICT sector storten harder in dan het eigen vermogen van een financiële instelling anno 2008. Als directeur van een softwarehuis ben ik in Amsterdam te gast bij een conferentie over telefonie en internet. De organisatie heeft een blik zogenaamde experts open getrokken om ten overstaan van ca. 700 belangstellenden te discussiëren over de enorme veranderingen die de telecomsector te wachten staat.

Die bobo’s zijn ruwweg te verdelen in drie kampen. De grootste groep betreft vertegenwoordigers van overheid en telefoonmaatschappijen, die van mening zijn dat we voor 2007 overal in Nederland alles via glasvezel doen: ouderwetse telefonie, ISDN en ADSL bestaan dan niet meer. De vertegenwoordigers van de nieuwe technologie zijn het daar deels mee eens, maar zien geen toekomst in glasvezel. Volgens hen gaat alles vanaf 2005 draadloos. Zelf maak ik onderdeel uit van de kleinste groep: de aanhangers van het nieuw realisme. Wij zijn ervan overtuigd dat het allemaal zo’n vaart niet gaat lopen.

Het is een enerverende middag waar experts mooie woorden spreken over de mogelijkheden van draadloze techniek en KPN prachtige toekomstplannen ontvouwt, waarin zelfs de buitengebieden van het Acherhoekse Bredevoort eind 2007 zullen genieten van glasvezel. Kundige voorlichters dansen met grote behendigheid om confronterende vragen heen en daarom blijft veel onduidelijk. Wie gaat dit allemaal betalen? Hoe ziet de planning eruit? Is er een terugverdienmodel? De aanwezige vakpers schijnt het niet te deren. Ze genieten van de hapjes en de drankjes en nemen de gretig de optimistische verhalen tot zich. Eindelijk een lichtpuntje na bijna twee jaar ICT crisis!

Ik moest hieraan denken toen ik onlangs in Den Haag toeschouwer was bij een hernieuwde discussie over de positie van de telecom in Nederland. Wederom stonden overheid en telefoonmaatschappijen zij aan zij uit te leggen dat we met zijn allen aan de vooravond staan van een verhuizing naar glasvezel. Wijs geworden door resultaten uit het verleden, hanteren ze nu een periode van vijf tot zeven jaar. In 2015 zit iedere consument (zakelijke markt werd volledig uitgesloten!) volgens hen dus op glasvezel. Uiteraard kwam niemand terug op de gemiste voorspellingen uit 2002, dus besloot ik maar weer eens te vragen naar het kostenaspect, terugverdienmodel en de planning. Na een veelzeggende stilte nam een woordvoerder van een KPN het woord, om uit te leggen dat grote delen van Amsterdam en enkele andere steden inmiddels beglaasd zijn en dat er veel meer van dergelijke projecten in Nederland lopen. “Het gaat momenteel heel snel,�? aldus het maatpak. Er gebeurt inderdaad iets en dat geeft ons eindelijk concrete informatie om te rekenen. Tot op heden zijn er zo’n 900.000 aansluitingen op glasvezel gerealiseerd, waarvan de meeste via nieuwbouwprojecten. Dat heeft de gezamenlijke providers zo’n 4 miljard euro gekost. Er wordt nu 6 miljard in een potje gestopt om de resterende 7 miljoen aansluitingen te realiseren, waarvan de meeste aangelegd moeten worden in oude binnensteden en op het platteland. Je hoeft geen rekenwonder te zijn om tot de conclusie te komen dat dit potje ontoereikend is en dat we dus wederom wortels voorgehouden krijgen.

De grootste parallel met 2001 is overigens niet die loze belofte. Het gaat om de achterliggende gedachte. Indertijd waren het deze ambitieuze en groteske beloften die pers, partners en investeerders af moesten leiden van de keiharde realiteit van toen, namelijk dat KPN financieel wankelde. Van de aandelenkoers was niets over en vele businessunits moesten verkocht en afgestoten. Dochter KPN/Qwest ging onder verdenking van boekhoudkundige fraude failliet. De particuliere belegger ving de klappen op en bloedde hard. Anno 2008 is die situatie mogelijk niet veel anders. KPN krijgt haar vastgoed niet verkocht, heeft haar schuldenlast in een jaar tijd met 40% zien oplopen tot bijna 22 miljard en kan nog maar heel beperkt aan vreemd vermogen komen. Stel nu dat iemand eens heel kritisch naar de ontwikkeling van de kasstroom gaat kijken?

—

Dit is mijn december column van Sociëteitsglossy “De Groote Klok”.